CHUYÊN ĐỀ KHỐI 5 - ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ SỐ TRONG DẠY HỌC KHOA HỌC LỚP 5
Trong xu thế đổi mới giáo dục và đẩy mạnh chuyển đổi số theo định hướng của Chương trình GDPT 2018, Trường Tiểu học Lương Thế Vinh đã tổ chức chuyên đề: “Ứng dụng công nghệ số trong giảng dạy môn Khoa học lớp 5”. Đây là một hoạt động chuyên môn thiết thực, góp phần nâng cao năng lực dạy học của giáo viên và tạo môi trường học tập hiện đại, tích cực cho học sinh.
Tiết dạy minh họa trong chuyên đề do thầy Hàn Văn Tuyến thực hiện tại lớp 5/7, với nội dung Bài 24: Các giai đoạn phát triển của con người thuộc Chủ đề Con người và sức khỏe. Bài học hướng đến việc giúp học sinh nhận biết các giai đoạn phát triển của con người, đồng thời hình thành ý thức chăm sóc bản thân và biết yêu thương, kính trọng người lớn tuổi.
Xuất phát từ thực tiễn giảng dạy, việc tiếp cận các kiến thức khoa học còn gặp nhiều khó khăn do nội dung mang tính trừu tượng, học liệu trực quan còn hạn chế và khó tạo hứng thú cho học sinh. Chính vì vậy, việc ứng dụng công nghệ số trong dạy học được xem là giải pháp hiệu quả nhằm tăng cường tính trực quan, sinh động và phát huy tính tích cực của người học.
Trong tiết học, giáo viên đã vận dụng linh hoạt nhiều phương pháp dạy học tích cực kết hợp với công nghệ số. Ngay từ phần khởi động, mô hình lớp học đảo ngược được triển khai, học sinh chủ động chuẩn bị sản phẩm (hình ảnh, video) và chia sẻ về sự thay đổi của bản thân qua các giai đoạn. Hoạt động này không chỉ tạo sự hứng thú mà còn giúp học sinh kết nối kiến thức với trải nghiệm thực tế.
Ở phần hình thành kiến thức, học sinh được tổ chức làm việc nhóm, sử dụng Ipad quét mã QR để truy cập video học liệu, từ đó thảo luận và xây dựng sơ đồ tư duy trên nền tảng MindMup. Thông qua hoạt động này, học sinh chủ động khám phá kiến thức, biết phân tích, tổng hợp và hệ thống hóa nội dung bài học một cách logic, khoa học.
Điểm nổi bật của tiết dạy là sự tích hợp hiệu quả các công cụ công nghệ số và trí tuệ nhân tạo (AI) vào quá trình tổ chức dạy học. Giáo viên đã sử dụng các công cụ như ChatGPT, Gemini để xây dựng nội dung bài giảng, thiết kế câu hỏi, tình huống học tập; đồng thời kết hợp các nền tảng tạo hình ảnh, video, bài hát AI nhằm tăng tính trực quan và hấp dẫn cho bài học.
Bên cạnh đó, các công cụ hỗ trợ tổ chức học tập như:
- MindMup: xây dựng sơ đồ tư duy, hệ thống hóa kiến thức
- Mã QR: giúp học sinh truy cập nhanh học liệu
- Kahoot: tổ chức trò chơi củng cố kiến thức
- Sách điện tử (Heyzine): hỗ trợ học sinh học tập và ôn tập tại nhà
đã góp phần làm cho tiết học trở nên sinh động, tăng cường sự tương tác và phát huy tính chủ động của học sinh.
Thông qua chuỗi hoạt động đa dạng như thảo luận nhóm, kỹ thuật “mảnh ghép”, khai thác truyện tranh điện tử và trò chơi học tập, học sinh không chỉ nắm vững kiến thức mà còn được phát triển nhiều năng lực quan trọng như: tư duy khoa học, kỹ năng giao tiếp, hợp tác, giải quyết vấn đề và sử dụng công nghệ. Đồng thời, bài học còn góp phần giáo dục học sinh về trách nhiệm với bản thân, gia đình và xã hội.
Việc ứng dụng công nghệ số trong tiết dạy đã mang lại hiệu quả rõ rệt:
- Đối với giáo viên: tiết kiệm thời gian thiết kế học liệu, đa dạng hóa phương pháp dạy học, nâng cao chất lượng bài giảng
- Đối với học sinh: tăng hứng thú học tập, tiếp thu kiến thức nhanh hơn, phát triển năng lực công nghệ và tư duy sáng tạo
Chuyên đề không chỉ là một hoạt động chuyên môn mà còn là minh chứng rõ nét cho việc đổi mới phương pháp dạy học gắn với chuyển đổi số, góp phần xây dựng môi trường giáo dục hiện đại, thân thiện và hiệu quả.
Tiết dạy minh họa của thầy Hàn Văn Tuyến đã để lại nhiều ấn tượng tốt đẹp, đồng thời mở ra những hướng đi tích cực trong việc ứng dụng công nghệ số vào giảng dạy, góp phần lan tỏa tinh thần đổi mới, sáng tạo trong đội ngũ giáo viên và nâng cao chất lượng giáo dục của nhà trường trong thời gian tới.